Pius X-school

Inleiding

Bij het begin van het pastoraat van P.J. Tasset - pastoor in Didam 1875-1896 - in 1875 was 40% van de Didamse vrouwelijke inwoners nog analfabeet. De kinderen bezochten nauwelijks de school en moesten helpen bij de dagelijkse arbeid op het land. Pastoor Tasset wenste voor hen een katholieke school waar vrouwen les zouden geven. In de vergadering van het kerkbestuur van de Sint Martinusparochie van 29 april 1875 bleek dat de bisschop geen bezwaar had tegen het voornemen om een liefdesgesticht op te richten waar onderwijs zou worden gegeven. Het benodigde geld zou moeten komen uit bijdragen en collectes. De pastoor vond de Congregatie van de zusters der Heilige Maagd Maria, genaamd het Gezelschap van Jezus, Maria en Jozef (J.M.J.) uit Den Bosch bereid om het onderwijs te gaan verzorgen.


De bouw en de verbouwingen van school en klooster

De aanbesteding vond plaats op 10 april 1876 in de herberg van Jan Vos. Op 13 mei 1876 werd de eerste steen gelegd voor het 'liefdesgesticht' dat bestond uit een woongebouw (klooster) en vier schoollokalen. Het werk werd gegund aan de Didamse aannemer H. Jansen. De school kon reeds in mei 1877 in gebruik worden genomen. In de twee lokalen op de begane grond werden de naaischool en de bewaarschool ondergebracht in combinatie met klas een en twee en enkele jongens van zeven, acht en negen jaar, waarvoor op de openbare school geen plaats was. Op de eerste verdieping waren in twee lokalen de klassen drie, vier, vijf en zes gevestigd. Het was geen zeldzaamheid dat per lokaal tachtig tot honderd kinderen verbleven en het aantal leerlingen bleef maar stijgen. Het was dan ook een prettige bijkomstigheid dat in 1889 via de onderwijswet Mackay met subsidie de school aanmerkelijk kon worden uitgebreid.
In 1901 vond een belangrijke aanbouw plaats en in 1911 werd het hoofdgebouw grotendeels gesloopt en vervolgens weer herbouwd. In de jaren 1925-1926 werd het Pius X-complex verbouwd tot de vorm van vlak voor de fatale brand in 2000.
In 1892 telde de Pius X-school 268 leerlingen. In 1902 waren er twaalf zusters, waarvan er vijf in het onderwijs werkzaam waren. In 1922 bezochten 500 kinderen de school en in het klooster verbleven toen eenentwintig zusters. In 1932 gaven 13 zusters les aan 460 leerlingen.

pius_x_1900 pius_x_1907
Het PIUS-X gebouw
circa 1900
Het PIUS-X gebouw
circa 1907


Een overzicht van de hoofden van de Pius X-school

Naam Periode
Zuster Hyacintha v.d. Pavert
Zuster Luciana v. Dongen
Zuster Siebelink
Zuster Luciana v. Dongen
Zuster Daams
Zuster Everardini Bögels
Zuster Virgina Jurisssen
Zuster Alexa van Velp
Zuster Franciscus van de Noort
Zuster Lioba Didden
Zuster Martini van Steenover
Zuster Aloysia Seijkens 
1877-1913
1913-1916
1916
1916-1930
1931-1932
1933-1936
1949-1954
1954-1956
1956-1957
1957-1959
1959-1961
1961-1966 

 

pius_x_1910 pius_x_1930
School en klooster
circa 1910
School en klooster
circa 1930 

 

Overgang van gemengde school voor meisjes en jongens

In 1966 werd de eerste leek als hoofd benoemd, te weten Jan Feenstra. Vanaf 1968 werd de meisjesschool een gemengde school voor meisjes en jongens. In 1987 bestond de school uit acht klassen met in totaal 200 leerlingen. Hoofd van de school was Jan van der Horst. De laatste zuster die werkzaam was in het basisonderwijs was Xavero van de Kolk. Vanwege fusies en stichting van scholen zoals De Wegwijzer (1968) en later De Springplank (1971) en - gelet op het feit dat de school niet meer aan de eisen van de tijd voldeed - werd de Pius X-school uiteindelijk gesloten. De nog aanwezige zusters verbleven nog tot 28 maart 1993 in het klooster, vervolgens sloot de Congregatie - na 116 jaar dienstbaar geweest te zijn in het onderwijs - in Didam haar poorten. Hierna brak een tijd aan van verval van het Pius X- complex en kreeg het andere eigenaren. Zo maakte het kunstenaarscollectief BATS nog enige tijd gebruik van de school. In 1996 werd er op initiatief van de Oudheidkundige Vereniging Didam, Werkgroep Milieu Didam en BATS een actiecomité ‘behoud Pius-X complex Didam’ opgericht. Een zwarte dag was 2 juli 2000 toen het gebouw door brand werd geteisterd. Na de wederopbouw werd het fraaie monumentale complex ingepast binnen het wooncentrum Kwadrant.

pius_x_na_brand pius_x_in_kwadrant
Kort na de brand in 2000 Ingepast binnen het Kwadrant


Bronnen:

  • Weekblad De Liemers (jaargangen 1977 en 1987)
  • R.K. Kerkarchief Sint Martinusparochie (notulen en besluiten Kerkbestuur 1854-1937)
  • Zusters J.M.J. Piusklooster Didam 1877-1993 (uitgegeven t.g.v. afscheid 28 maart 1993) auteur Jan Beursken i.o.v. het Parochiebestuur Didam

 

 

Social media

 

facebook logo        twitter logo
Facebook   Twitter

Zoeken

Sponsoren

Agenda

Thu 20 Apr 2017 (19:00)
Jaarvergadering OVD
Thu 20 Apr 2017 (19:30)
De geschiedenis van de Hanze
Thu 27 Apr 2017
Koningsdag
Fri 05 May 2017
Bevrijdingsdag

Copyright @2016|Oudheidkundige Vereniging Didam| Anjerstraat 6,6942 VW Didam|Tel.nr 0316-224447|
Disclaimer

log in